Ticaret Bakanı Ömer Bolat, iki günlük Brüksel ziyaretini yoğun bir görüşme trafiği ile geçirdi. AB-Türkiye İş Zirvesi’nin yanı sıra hem Avrupa Birliği Komisyonu hem Belçika hükümeti ile ikili görüşmeler yapan Bolat, ikili ticaretin geliştirilmesi için Türkiye’nin sahip olduğu imkânları anlattı. Bolat, Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki güçlü ekonomik ilişkilerin ve üretim entegrasyonunun önemine dikkat çekti. Zirveyi takip eden gazetecilerle bir araya gelen Bolat, özellikle otomotiv sektörünün sahip olduğu ortak üretim gücünden yararlanarak ikili görüşmeleri kolaylaştırdıklarını ifade etti. Türkiye’de üretim yapan Fiat, Renault, Hyundai, Ford, Mercedes ve Toyota gibi firmaların raporlarını AB makamlarına sunduklarını anlatan Bolat, en güçlü ticari ortaklığın bu sektörde olduğunu kaydetti.
Türkiye ile AB’nin NATO, OECD ve Avrupa Konseyi gibi uluslararası platformlarda müttefik olduğunu hatırlatan Bolat, yaklaşık 30 yıldır yürürlükte olan Gümrük Birliği’nin iki taraf arasındaki ticari ilişkilerin gelişmesinde önemli rol oynadığını vurguladı. Türkiye ile AB arasındaki yıllık ticaret hacminin geçen yıl 233 milyar dolar seviyesine ulaştığını belirten Bolat, Gümrük Birliği’nin yalnızca gümrük vergilerinin kaldırılmasını değil, aynı zamanda karşılıklı yatırımların artmasını, sanayi üretiminin bütünleşmesini ve şirketler arasında güçlü tedarik zincirlerinin kurulmasını da sağladığını bildirdi.
Türkiye’deki yabancı sermayeli şirketlerin sayısındaki artışın ekonomik entegrasyonun boyutlarını ortaya koyduğunu aktaran Bolat, 2002 yılında yaklaşık 5 bin olan yabancı sermayeli şirket sayısının bugün 90 bine yaklaştığını, bunların yaklaşık 60 bininin Avrupalı şirketlerden oluştuğunu dile getirdi. Bu tablonun Türkiye ile AB ekonomilerinin birbirine ne kadar bağlı olduğunu gösterdiğine işaret eden Bolat, iki taraf arasındaki ticari ilişkilerin yalnızca alım satımla sınırlı olmadığını, yatırımların, üretimin ve istihdamın da ortak bir ekonomik yapı oluşturduğunu paylaştı. Bolat, Türkiye’nin toplam doğrudan yabancı yatırım stokunun yüzde 63’ünün AB kaynaklı olduğu bilgisini verdi.
Türkiye ile AB arasındaki ekonomik bütünleşmenin en belirgin örneklerinden birinin otomotiv sektörü olduğunu belirten Bolat, iki taraf arasındaki otomotiv ticaretinin 62 milyar dolara ulaştığını ve toplam ticaretin yaklaşık yüzde 26’sını oluşturduğunu söyledi. Türkiye’deki otomotiv üretiminin önemli bölümünü Avrupalı şirketlerin yaptığına dikkat çeken Bolat, Fiat, Tofaş, Mercedes-Benz ve Bosch gibi şirketlerin oluşturduğu üretim ekosisteminin iki taraf arasındaki entegrasyonun somut göstergelerinden biri olduğunu ifade etti. Bolat, otomotiv sektöründe şirketleri yalnızca Türk veya Avrupalı olarak sınıflandırmanın ekonomik gerçekliği tam olarak yansıtmadığını belirterek, şu değerlendirmede bulundu: “Türkiye ile AB arasında son derece güçlü bir üretim ve tedarik zinciri ilişkisi var. Bir tarafta üretilen parça diğer tarafta araca dönüşüyor; bir ülkedeki yatırım, başka bir ülkede istihdam ve ihracat oluşturuyor. Dolayısıyla Türkiye ile AB’nin otomotiv sektöründeki ilişkileri karşılıklı bağımlılık ve ortak üretim temelinde şekilleniyor.” Avrupa Birliği’nde sanayinin geleceğine yönelik stratejik girişimlerin ve üst düzey görüşmelerin sürdüğü bir dönemde Türkiye’nin dışarıda bırakılmaması gerektiğini vurgulayan Bolat, Avrupalı muhataplarına sağduyu çağrısında bulundu. Türkiye’nin AB kurumları, üye ülkeler, Avrupa Parlamentosu üyeleri ve ilgili karar alıcılarla temaslarını sürdürdüğünü belirten Bolat, Gümrük Birliği’nin geleceğini ve karşılıklı ticaretin seyrini etkileyecek kararlarda Türkiye’nin mevcut ekonomik bağlarının dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Üçüncü ülkelerden yapılan yoğun ithalat konusunda Türkiye’nin de ciddi endişeler taşıdığına değinen Bolat, bu meselelerin Avrupa’daki ortaklarla iş birliği içinde ele alınması gerektiğini söyledi. Ancak çözümün Türkiye gibi mevcut ticari ortakları dışarıda bırakmak olmaması gerektiğinin altını çizdi. Bolat, “Üçüncü ülkelerden yapılan yoğun ithalat konusunda biz de aynı ciddi endişeleri taşıyoruz. Bu meselelerde AB içindeki dostlarımızla yakın iş birliği içinde çalışıyoruz. Ancak çözüm, ortakları veya Gümrük Birliği ilişkisini dışlamak olmamalıdır” dedi. Türkiye’nin beklentisinin açık olduğunu vurgulayan Bolat, Avrupa Birliği üyesi ülkelerden, Avrupa Parlamentosu’ndan ve ilgili bakanlardan Türkiye’yi tam bir ortak olarak değerlendirmelerini beklediklerini belirtti.
Türkiye ile AB arasındaki ekonomik ilişkilerin mevcut üretim ve tedarik zincirleri dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Bolat, alınacak kararların iki tarafın sanayisini, ticaretini ve istihdamını doğrudan etkileyebileceğine işaret etti. Bolat, Türkiye ile Avrupa Birliği’nin birbirini dışlayan değil, birbirini tamamlayan iki ekonomik yapı olduğunun altını çizerek, Gümrük Birliği’nin geleceğine ilişkin adımların bu gerçeklik doğrultusunda atılması gerektiğini vurguladı. “Bu kritik yolda herhangi bir trafik kazası yaşamadan ilerlemek hem AB sanayisi ve ekonomisi hem de Türk sanayisi ve ekonomisi için yararlıdır. Bu süreçten her iki taraf da kazançlı çıkacaktır” dedi.
